‏نمایش پست‌ها با برچسب دندان کودک. نمایش همه پست‌ها
‏نمایش پست‌ها با برچسب دندان کودک. نمایش همه پست‌ها

۱۹ خرداد ۱۳۸۸

سلامت دندان‌هاي کودک، از دوران بارداري به مراقبت و توجه نياز دارد

سلامت دندان‌هاي کودک، از دوران بارداري به مراقبت و توجه نياز دارد

رژيم غذايي مادران باردار بايد حاوي مقادير كافي كلسيم، فسفر و ويتامين‌ها باشد. همچنين مصرف مقادير مناسب ميوه، سبزيجات، عدس و گوشت سفيد نيز به اين افراد توصيه مي شود.

در دوران بارداري بايد از مصرف الكل، سيگار، كافئين و قرص‌هاي خواب‌آور خودداري کرد و براي استفاده از هرگونه دارو با پزشك معالج مشورت نمود، چراکه اين مواد و داروها به ويژه در سه ماهه اول بارداري اثرات نامطلوبي بر جنين دارند. به عنوان مثال داروي تتراسايكلين با اثر مستقيم بر ساختمان ميناي در حال تشكيل، باعث تغيير رنگ و لكه لكه شدن آن شده و دندان را مستعد پوسيدگي پس از رويش مي نمايد.

رويش دندانهاي كودك از حدود 6 ماهگي آغاز مي شود اما گاهي برخي نوزادان با يك يا دو دندان نيز متولد مي‌شوند. زمان و نحوه رويش دندان در همه كودكان يكسان نيست و معمولاً با گريه و بي قراري كودك همراه است. در اين حالت، جويدن اجسام سفت و تميز توسط کودک و ماساژ ملايم لثه ها با تكه فلزي سرد مانند پشت قاشق چايخوري در کاهش ناآرامي او مفيد است.

در كودكاني كه از پستانك يا شيشه شير استفاده مي‌كنند، ممكن است دندانهاي در حال رويش تغيير شكل داده و نابهنجار رشد كنند. علاوه بر اين، استفاده از شيشه شير در ساعات شب باعث باقي ماندن شير بر روي دندانها و ايجاد محيطي اسيدي مي شود که موجبات پوسيدگي دندان را فراهم مي آورد. لذا بهتر است شبها پس از خوردن شير، دندانهاي كودك را با پارچه اي مرطوب تميز كرد.

آموزش بهداشت دهان و دندان به کودک و سوق دادن رژيم غذايي او به سمت مواد كم شيريني به منظور حفظ سلامت دندانها ضروري است. در اين ميان، محيط خانواده بهترين مكان براي يادگيري كودك است چراکه عادات خوب بهداشت دهان، در دوران کودکي تثبيت مي‌شوند.

گفتني است تنقلات شيرين و چسبناك مانند آب‌نبات يا شكلات و خوراكي‌هاي حاوي شيريني مصنوعي نظير نوشابه‌هاي گازدار براي سلامت دندان كودك بسيار مضرند. به منظور پيشگيري از آسيب دندان هاي کودک بهتر است از شيريني هاي طبيعي مانند عسل، ميوه‌ها و آب ميوه‌هاي طبيعي استفاده كرد. همچنين مصرف سبزيجات و ميوه‌هاي خام که تميزکننده طبيعي دندانها و ماساژدهنده لثه‌ها هستند، توصيه مي شود.

بارداري و ملاحظات دندانپزشكي

يكي از مسائلي كه زنان باردار با آن مواجه مي‌باشند، بيماري‌هاي لثه و دندان و محدوديت انجام اعمال دندانپزشكي است.
بعضي از متخصصان زنان، محدوديتي براي درمان دندانپزشكي بيماران باردار قائل نيستند. عده‌اي ديگر محدوديت قابل ملاحظه‌اي براي اين درمان‌‌ها در نظر مي‌گيرند. از آنجا كه طول دوره بارداري مشخص است، درمان‌هاي غيرضروري و وسيع‌ بايد تا پس از زايمان به تاخير انداخته شود.


پيامدهاي درمان دندانپزشكي هميشه قابل پيش‌بيني نيست و اين عواقب ممكن است بسيار جدي باشد. خطرات راديوگرافي خصوصا در 3 ماهه اول قابل ملاحظه است؛ اما در صورت نياز به انجام راديوگرافي، استفاده از روپوش سربي الزامي است. ايمن‌ترين زمان جهت اعمال دندانپزشكي 3 ماهه دوم يعني از 4 تا 6 ماهگي است.

حياتي‌ترين مراحل تشكيل و تكامل ارگان‌هاي جنين در 3 ماهه اول رخ مي‌دهد. شيوع سقط‌هاي خود‌به‌خودي پس از 3 ماهه اول كاهش مي‌‌يابد. در اواخر دوره بارداري هم زماني كه بيمار روي صندلي دندانپزشكي در وضعيت نيمه‌خوابيده قرار مي‌گيرد، جنين ممكن است روي وريد اجوف تحتاني فشار وارد آورد. اين وضعيت ممكن است منجر به اختلال در بازگشت خون وريدي و كاهش فشار خون و مشكلات عديده بعدي شود.

بارداري به‌تنهايي احتمال بروز بيماري لثه را زياد نمي‌كند، با اين وجود تحت تاثير تغييرات هورموني در اين دوران ميزان عروق خوني لثه افزايش و مقاومت ديواره عروق خوني كاهش مي‌يابد. اين مساله باعث مي‌شود بافت‌هاي نرم لثه به محرك‌هاي موضعي حساس شوند.

اگر فرد قبل از بارداري بهداشت ضعيف و مشكل التهاب لثه داشته باشد، در دوران بارداري اين مساله به علت تغييرات هورموني بدن وخيم‌تر خواهد شد و بيماري لثه و بافت‌هاي نگهدارنده دندان ايجاد خواهد شد.

بيماري‌هاي شديد لثه، ريسك زايمان زودرس را تا 7 برابر افزايش مي‌دهد و در عين حال مي‌تواند باعث تولد نوزادان كم‌وزن شود. پيشگيري مهم‌ترين جنبه درماني لثه و بافت‌هاي نگهدارنده دندان در دوره بارداري است.

درمان زنان بارداري كه بيماري شديد لثه دارند، شامل: رعايت جدي بهداشت دهان و دندان، جرم‌گيري و كورتاژ بسته (بدون جراحي)‌ لثه مي‌باشد. درمان‌هاي پراسترس مانند جراحي لثه مي‌بايست تا پس از زايمان به تاخير انداخته شود. وجود يك آبسه حاد ممكن است درمان جراحي را، حتي در دوره بارداري الزامي كند.

در مواردي كه بهداشت ضعيف مي‌باشد، تودهاي از سلول‌هاي التهابي روي لثه مابين دندان‌ها ممكن است ايجاد گردد كه نماي نازيبايي دارد و بشدت پرخون است و هنگام خوردن غذا و صحبت كردن و مسواك زدن ايجاد مزاحمت مي‌كند كه به تشخيص دندانپزشك برداشته مي‌شود.

در صورت نياز به استفاده از دارو جهت كنترل عفونت به تشخيص دندانپزشك مي‌توان از آنتي‌بيوتيك‌هاي گروه پني‌سيلين استفاده كرد كه كم‌ضرر نيز مي‌باشد. معمولا آموكسي سيلين داروي انتخابي جهت عفونت‌هاي محدود مي‌باشد. اگر بيمار به پني‌سيلين حساسيت داشت، مي‌توان از اريترومايسين استفاده كرد.

در صورت نياز به مسكن از استامينوفن ساده در تمام دوران بارداري مي‌توان استفاده كرد، اما از داروهاي غيراستروئيد ضدالتهاب (مانند ايبوپروفن)‌ فقط در 3 ماهه اول و دوم مي‌توان استفاده كرد و در 3 ماهه سوم مضر است. اعمال غيراورژانس دندانپزشكي بهتر است در 3 ماهه دوم صورت گيرد. در مورد اعمال اورژانس سن حاملگي مهم نيست.

در مورد دندان‌هاي جنين بايد گفت كه بين ماه سوم تا ششم حاملگي شروع به رشد مي‌كند و در اين زمان بايد مقادير كافي مواد مغذي مانند كلسيم، فسفر، پروتئين و ويتامين‌هاي12B ،A ،D وC را دريافت كنند. پس مصرف لبنيات كافي توصيه مي‌شود. در زناني كه در طول دوران بارداري دچار تهوع و استفراغ مي‌شوند به علت اسيدي‌بودن محتويات معده كه به دندان‌ها آسيب مي‌رسانند، بهتر است دهان با آب شسته شود و از مسواك زدن در همان زمان پرهيز كرد.

دكتر سعيد معيني ، دندانپزشك